6. (Arbeids)migratie en integratie

In 2025 hebben we gewerkt aan een inclusieve gemeente waarin arbeidsmigranten, statushouders en vluchtelingen op een veilige, verantwoorde en menswaardige manier kunnen wonen, werken en meedoen. We zetten in op goede huisvesting, duidelijke kaders voor ondernemers en betrouwbare informatie en ondersteuning voor nieuwe inwoners. Tegelijkertijd bewaken we de leefbaarheid en veiligheid in onze wijken en zorgen we dat opvang en begeleiding aansluiten bij wettelijke taken én lokale behoeften. Door integraal samen te werken met partners, werkgevers en regio-gemeenten versterken we zowel participatie als bescherming. Zo bouwen we aan een gemeenschap waarin iedereen die tijdelijk of blijvend in Horst aan de Maas woont, volwaardig kan bijdragen.

Ook in 2025 hebben de verschillende afdelingen integraal samengewerkt aan onze doelstellingen binnen het thema arbeidsmigratie. Onze inzet richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten en het borgen van een prettige en veilige leefomgeving voor al onze inwoners. Daarnaast creëren we ruimte voor (lokale) ondernemers, zodat zij op een verantwoorde manier kunnen blijven ondernemen.

Wat hebben we gedaan?

• In juni 2025 stelde de gemeenteraad de ‘Uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie: Toekomst in Balans’ vast. Deze vormt een belangrijk fundament voor ons beleid rondom de huisvesting van arbeidsmigranten en geeft richting aan de sociaal maatschappelijke en veiligheidsthema’s die bijdragen aan onze integrale doelstellingen.
• In december 2025 heeft het college de ‘Bouwsteen en Beleidsregel Huisvesting Arbeidsmigranten bij Agrarische Bedrijven 2026’ vastgesteld. Het bijbehorende TAM Omgevingsplan is ter inzage gelegd. In 2026 wordt het plan ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Hiermee ontstaat onder duidelijke voorwaarden weer ruimte voor nieuwe huisvestingsinitiatieven.
• Het Meedoenplan is geïntegreerd in de exploitatievergunning. Daarmee worden huisvesters (vaak ook werkgevers) medeverantwoordelijk voor een goede informatievoorziening en ondersteuning bij de integratie van arbeidsmigranten.
• We hebben verder gewerkt aan toegankelijke informatie voor arbeidsmigranten, onder meer door voortzetting van de MYinfoNL app en de ontwikkeling van een dekkend netwerk van fysieke informatiepunten in de regio: de Work In NL (WIN) punten. In samenwerking met de gemeenten Peel en Maas, Venlo en Venray beschikt elke gemeente vanaf februari 2026 over een fysiek informatiepunt.
• Door deelname aan het ‘Experiment registratie tijdelijk verblijfsadres’ kregen we een beter beeld van adressen waar arbeidsmigranten tijdelijk verblijven die niet in de BRP geregistreerd staan. Onze structurele inschrijfaanpak leidde tot een stijging van het aantal BRP inschrijvingen (+13% t.o.v. 2024). Ook de kwaliteit van de inschrijvingen nam toe door het actief opvragen van brondocumenten. In samenwerking met Team Toezicht en Handhaving worden onjuiste inschrijvingen en mogelijke misstanden sneller gesignaleerd.
• In 2025 is gestart met de ontwikkeling van het Sociaal Integratieplan, dat het uitvoeringskader vormt voor de sociaal maatschappelijke thema’s uit de uitgangspuntennotitie. Hierbij is afgestemd met diverse stakeholders en sleutelfiguren. Het plan wordt in 2026 ter vaststelling aan het college voorgelegd, waarna de gemeenteraad wordt geïnformeerd.

In 2025 hebben we ons in het kader van onze wettelijke taak ingezet om statushouders te huisvesten, te begeleiden en te laten inburgeren. De instroom bleef afhankelijk van internationale ontwikkelingen en de taakstelling die het Rijk oplegt.

Wat hebben we gedaan?

• We hebben in 2025 in totaal 72 statushouders gehuisvest. Hiervan verbleven 27 statushouders (tijdelijk) in de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. 45 statushouders zijn gehuisvest in een reguliere woning in Horst aan de Maas (in totaal in 27 woningen, waarvan er 18 nieuw zijn toegewezen). Door de druk op de woningmarkt bleef het een uitdaging om voldoende passende woonruimte te vinden. Het groot aantal nareizigers, waaronder veel grote gezinnen, maakte de huisvestingsopgave extra uitdagend. Reguliere woningen zijn regelmatig te klein om passende huisvesting te bieden.
• Statushouders ontvingen intensieve maatschappelijke begeleiding, gericht op het vergroten van hun zelfredzaamheid. Deze begeleiding bestond onder andere uit praktische ondersteuning (zoals het regelen van een DigiD, bankzaken, toeslagen en een zorgverzekering), hulp bij het wegwijs worden in de omgeving en ondersteuning bij het opbouwen van een sociaal netwerk.
• We hebben uitvoering gegeven aan de Wet inburgering 2021. Inburgeringsplichtige statushouders zijn gestart met hun inburgeringstraject. Waar mogelijk hebben we ingezet op een combinatie van taal en participatie, met als doel dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in de samenleving via werk, vrijwilligerswerk en maatschappelijke activiteiten. Hiervoor werkten we samen met onder andere Synthese en Gilde Educatie.

De druk op de asielketen neemt toe, mede door oorlogen en instabiliteit op verschillende plekken in de wereld. Wij voelen ons verantwoordelijk voor deze maatschappelijke opgave. Wanneer er een beroep op ons wordt gedaan om opvang te bieden, denken wij actief mee over passende oplossingen.

Wat hebben we gedaan?

• In 2025 was er een crisisnoodopvang voor Oekraïense ontheemden in de voormalige basisschool in Swolgen. De locatie bood ruimte aan maximaal 150 personen. Zij verbleven hier enkele nachten, waarna zij werden doorgeplaatst naar locaties voor langduriger opvang. In juni 2025 besloot het college de crisisnoodopvang per 1 januari 2026 te sluiten. De instroom van Oekraïense ontheemden was inmiddels gedaald naar gemiddeld 15–20 personen. Hierdoor werd de opvang grotendeels overbodig. Daarnaast maakten steeds vaker mensen voor wie de voorziening niet was bedoeld er gebruik van. Een brand in het gebouw op 18 augustus 2025 heeft ertoe geleid dat de opvanglocatie vervroegd is gesloten.